Xuyên tâm liên là một trong những vị thuốc được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền nhờ đặc tính thanh nhiệt, giải độc mạnh mẽ. Mặc dù có vị rất đắng, nhưng xuyên tâm liên lại có nhiều tác dụng quý trong hỗ trợ điều trị viêm nhiễm, cảm sốt và giải độc cơ thể.
Thành phần hóa học
Xuyên tâm liên (Andrographis paniculata) chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, đặc biệt là:
- Andrographolid (chất đắng chính): có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn, tăng miễn dịch, hạ sốt.
- Neoandrographolid, 14-deoxyandrographolid: hỗ trợ chống oxy hóa, bảo vệ tế bào gan.
- Flavonoid, polyphenol: góp phần chống gốc tự do và tăng sức đề kháng.
- Các dẫn chất diterpen lacton khác.
Nhờ những hoạt chất này, xuyên tâm liên được đánh giá cao trong nhiều nghiên cứu dược lý hiện đại.
Tính vị, quy kinh:
Tính vị: Vị rất đắng, tính hàn.
Quy kinh: Vào kinh Phế, Can và Tâm bào.
Tính đắng và hàn giúp xuyên tâm liên có khả năng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, trừ thấp hiệu quả.
Công năng, chủ trị
Công năng:
- Thanh nhiệt, giải độc
- Tán hỏa, tiêu viêm
- Kháng khuẩn, kháng virus nhẹ
- Lợi mật, bảo vệ gan
Chủ trị:
- Nhiễm khuẩn đường hô hấp (viêm họng, viêm amidan, cảm sốt)
- Mụn nhọt, mẩn ngứa, viêm da do nóng trong
- Viêm đường tiết niệu, kiết lỵ
- Viêm gan, vàng da
- Viêm khớp, thấp khớp (do nhiệt độc)
- Một số bệnh nhiễm virus (có tác dụng hỗ trợ trong các trường hợp cảm cúm, cảm lạnh)
Cách dùng, liều lượng
Dạng khô (toàn thân cây phơi khô):
Sắc uống, liều 15–30g/ngày.
Dạng bột hoặc viên nang:
Theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất hoặc thầy thuốc chỉ định.
Dạng thuốc sắc:
Có thể kết hợp với các vị thuốc khác để nâng cao hiệu quả trị bệnh (xem mục bài thuốc kinh nghiệm).
Lưu ý: Do vị rất đắng, nhiều người chọn dùng dạng viên hoặc pha cùng cam thảo để dễ uống.
Kiêng kỵ
Người tỳ vị hư hàn, hay tiêu chảy, ăn uống kém, lạnh bụng không nên dùng.
Phụ nữ có thai và cho con bú nên thận trọng khi dùng.
Tránh dùng dài ngày với liều cao có thể gây rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng gan.
Không dùng cho trẻ nhỏ khi chưa có chỉ định của bác sĩ Đông y.
Bảo quản
Thảo dược khô: Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc.
Dạng viên hoặc cao lỏng: Bảo quản theo hướng dẫn, tránh ánh sáng trực tiếp, nhiệt độ cao.
Không dùng khi dược liệu đổi màu, có mùi lạ hoặc mốc.
Bài thuốc kinh nghiệm có xuyên tâm liên
Bài thuốc trị cảm sốt, viêm họng:
- Xuyên tâm liên 20g
- Kinh giới 12g
- Cam thảo 8g
- Sắc uống ngày 1 thang, chia 2 lần.
Bài thuốc trị mụn nhọt, nóng trong:
- Xuyên tâm liên 20g
- Diệp hạ châu 12g
- Bồ công anh 16g
- Sắc uống ngày 1 thang, uống sau ăn.
Bài thuốc hỗ trợ viêm gan:
- Xuyên tâm liên 15g
- Nhân trần 20g
- Actiso 16g
- Sắc uống mỗi ngày, dùng liên tục 7–10 ngày.
Bài thuốc hỗ trợ tiêu hóa, tiêu viêm đường ruột:
- Xuyên tâm liên 12g
- Hoàng liên 8g
- Cam thảo 6g
- Sắc uống ngày 2 lần.
Xuyên tâm liên là vị thuốc đắng nhưng có giá trị dược lý cao, được ứng dụng trong nhiều bài thuốc kinh nghiệm giúp thanh nhiệt, tiêu viêm, giải độc. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng nếu không có hiểu biết rõ ràng, nhất là khi dùng lâu dài hoặc cho người có cơ địa nhạy cảm.
Nếu bạn cần bài viết rút gọn hơn cho fanpage hoặc dạng hình ảnh tổng hợp để chia sẻ, mình có thể hỗ trợ thiết kế nội dung đó. Bạn muốn thêm phần nào nữa không?
Bài viết tham khảo:
Tài liệu tham khảo:
-
Dược điển Việt Nam V
-
Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi
-
Bộ y tế, Giáo trình Dược học cổ truyền, Nhà xuất bản y học
-
Viện Dược Liệu, Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, tập I và II, Nhà xuất bản Khoa học và kĩ thuật
Biopro tự hào là nhà sản xuất và phân phối hàng đầu trong lĩnh vực cung cấp sản phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm và thiết bị y tế, mang đến giải pháp toàn diện và hiệu quả cho sức khỏe và sắc đẹp, đáp ứng tiêu chí: Sống vui, sống khỏe, sống đẹp cho người sử dụng.
Liên hệ ngay với Biopro để được tư vấn chi tiết về các giải pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện:
Hotline: 032.88.77.833
Email: biopro2012@gmail.com
Website: https://songvuikhoedep.vn/
Vietnamese